RSS
Nieuwsbrief
Twitter
Achtergrond
Zoek steun voor onafhankelijkheid
Redactionele onafhankelijkheid bestaat bij ruggespraak met de directie. Een redactiestatuut is volgens Paul van Nunen en Twan Timmermans de eerste stap.
Medewerker: Natuurlijk ben ik voor een kritisch personeelsblad, maar je kan het nu niet maken om over het falen van dit project te schrijven. Veel collegas hebben hun nek ervoor uitgestoken. Al die negatieve publiciteit zou ons bedrijf schaden. Welke eindredacteur van een personeelsblad heeft nog nooit een argument van deze strekking gehoord? Sterker nog, wie is er nooit voor gezwicht? Bedrijfsjournalistiek en redactionele onafhankelijkheid, die twee lijken elkaar te bijten als water en vuur.
Niet voor Paul van Nunen, hoofd media-unit VROM, en Twan Timmermans, hoofdredacteur van Moi!, het personeelsblad gemeente Enschede. Zij houden in dergelijke gevallen hun rug recht. Stoere Jongens? Nee hoor, glimlacht Timmermans. Ik hoef dat gevecht in eerste instantie niet aan te gaan. Ons redactiestatuut bepaalt namelijk dat ik als hoofdredacteur over de inhoud van het blad beslis. Ik gebruik dus de handtekening van de gemeentesecretaris om de klager bot te laten vangen. Bovendien schep je met een statuut realistische verwachtingen; ontevreden medewerkers komen niet eens naar je toe.
Legt een redactiestatuut niet juist beperkingen op, in plaats van dat het vrijheid schept? Om dat te voorkomen is er een handige truc, antwoordt Van Nunen. Hamer de bladformule en de redactieformule wel af op het hoogst niveau, maar houd de formules zo abstract mogelijk. Licht ze zo nodig alleen mondeling toe met voorbeelden. Je hebt dan de vrijheid om de concrete inhoud per nummer zelf te bepalen.
Checks and balances
Dus de hoofdredacteur is geheel vrij om inhoud en koers van het blad te bepalen? Natuurlijk niet, reageert Timmermans, Een blad moet bijdragen aan de doelstellingen van de organisatie. Zo moet Moi! een cultuuromslag teweeg brengen die volgens de Commissie Oosting nodig is om calamiteiten als de Vuurwerkramp in de toekomst in Enschede te voorkomen. Betrokkenheid bij de stad, eigen verantwoordelijkheid, openheid en eerlijkheid: dat is de boodschap die het personeelsblad nieuwe stijl ademt. Timmermans: Het redactiestatuut zorgt ervoor dat dat hogere doel niet ondergesneeuwd raakt.
Ook organisatorisch zijn er checks and balances ingebouwd om Timmermans en de zijnen in het gareel te houden. Als hoofdredacteur moet Timmermans werkzaam zijn bij de afdeling Centrale Communicatie van de gemeente, een functie van waaruit hij het belang van de gemeente moet dienen. Verder beoordeelt een redactieraad, die bestaat uit de gemeentesecretaris en de hoofden van Personeel en Organisatie, de Ondernemingsraad en Communicatie, tweemaal per jaar de inhoud van het personeelsblad.
Je moet zeker niet te solistisch worden, merkt Van Nunen op. Je hebt de medewerking van alle partijen nodig om een geloofwaardig personeelsblad te maken. Als een redactie de medezeggenschap aan zijn kant heeft, zal de directie minder snel een gevoelig verhaal afschieten. Het te vriend houden van alle betrokkenen doe je niet alleen om politieke redenen: een goed blad stoelt op een grote verscheidenheid aan bronnen. Van Nunen: Het is een kwestie van balans. Durf nee te zeggen, maar jaag mensen niet tegen je in het harnas. Je kan ze later nog eens nodig hebben.
Censuurmeter
Gewiekste statuten en procedures sec zijn niet zaligmakend. Om als blad je onafhankelijkheid te bewaren is mr nodig. Van Nunen: Hoe beter je bent in je vak, hoe sterker je in je schoenen staat. Werf daarnaast goed personeel of investeer in je huidige medewerkers. Huur een goede bladenmaker in. Timmermans vervolgt: Volg de regels van de journalistiek. Pas bijvoorbeeld hoor en wederhoor toe. Als twee mensen hun menig over een onderwerp geven, kan niet eentje zich het onderwerp toe-eigenen. Als dat wel gebeurt, geef je als journalist de regie uit handen.
De bodem van t vat met tips en adviezen is nog niet in zicht. In de Moi! staat een censuurmeter. Per artikel geeft de redactie met ?, twee of drie sterretjes aan hoeveel de genterviewden in de oorspronkelijke tekst geschrapt hebben. Sindsdien laten veel geportretteerden hun onwelgevallige passages staan, bang als ze zijn dat een sterretje hun verhaal in diskrediet brengt. Timmermans: Die meter kwam tijdens een redactievergadering bovenborrelen. Misschien zijn er nog wel meer trucjes; ik houd me aanbevolen.
Van Nunen: Win een prijs. Met de Tellus sleepten we in 2002 de Grand Prix Bedrijfsbladen in de wacht. Dat heeft ons imago goed gedaan. Mensen willen nu eenmaal graag meewerken aan en staan in een blad dat succesvol is.
Geloofwaardigheid
Hoe belangrijk is redactionele onafhankelijkheid in de bedrijfsjournalistiek? Timmermans: Wij leveren anders dan in de vrije journalistiek geen kritiek om de kritiek. Onafhankelijkheid is bij ons een middel en geen doel. Wij zetten dit in om de hogere doelen van de organisatie na te streven. Ongezouten en ongefundeerde kritiek zul je bij ons niet snel tegenkomen. Dat maakt in mijn visie de inhoudelijkheid er alleen maar groter op.
Van Nunen: Onafhankelijkheid zorgt voor geloofwaardigheid. Als lezers merken dat in een blad gevoelige onderwerpen niet worden geschuwd en kritiek kan, zullen zij ook de andere informatie in het blad serieus nemen. Dan wordt je blad gelezen. En dat is toch de eerste voorwaarde om je boodschap over te brengen.
-
hé betty, zit jij tegenwoordig in de bedrijfsjournalistiek? dat had ik nou niet verwacht, mede gezien het feit dat ik indertijd jouw eindexamenwerkstuk geschiedenis over de praagse lente voor je geschreven heb... marjolein: onderstaand het redactiestatuut dat destijds in enschede werd gehanteerd. de bedoeling was om de journalistieke onafhankelijkheid zo goed mogelijk te waarborgen. (ik weet trouwens niet of de webmaster van deze site blij is met deze lange reactie, dat zien we dan wel weer) 1. Inleiding De gemeente Enschede geeft voor haar medewerkers het blad Moi uit. In dit redactiestatuut wordt de identiteit van het blad vastgelegd, alsmede de verhouding tussen de uitgever en de redactie, om daarmee de zeggenschap over het blad te regelen. 2. Doel Moi Moi is het centrale personeelsblad voor medewerkers van de gemeente Enschede. Het blad biedt informatie over gebeurtenissen en ontwikkelingen binnen de gemeentelijke organisatie, en over onderdelen van de organisatie, en draagt bij aan meningsvorming over onderwerpen die voor de organisatie en de medewerkers van belang zijn. Moi draagt er op die manier aan bij, dat medewerkers goed geïnformeerd en gemotiveerd hun werkzaamheden voor de gemeente kunnen verrichten. 3. Uitgever Moi is een uitgave van de gemeente Enschede, die de verantwoordelijkheid voor de redactionele inhoud heeft gedelegeerd aan de hoofdredacteur van het blad, werkzaam bij de afdeling Concerncommunicatie. 4. Redactieraad De belangen van de uitgever worden gewaarborgd door instelling van een redactieraad. Deze redactieraad bestaat uit het hoofd van de afdeling Concerncommunicatie (voorzitter), de gemeentesecretaris, een overig lid van het CMT, het hoofd van de afdeling JPO, een vertegenwoordiger van de OR en komt minstens tweemaal per jaar bijeen. De hoofdredacteur woont de vergaderingen bij. De redactieraad ziet erop toe, dat het tijdschrift beantwoordt aan zijn doel, zoals omschreven onder 2. De redactieraad geeft binnen het raam van dit redactiestatuut algemene beleidslijnen aan de hoofdredacteur en ziet toe op naleving ervan. 5. Redactie De hoofdredacteur heeft als taken de organisatie van de redactie, de bewaking van de bladformule, de totstandkoming van de redactionele inhoud en de productie van het blad. Hij voert deze taken uit zonder belemmering van enige rechtstreekse beïnvloeding of enig ingrijpen door wie dan ook, anders dan in dit statuut – onder meer in artikel 4 – geregeld. Bij de uitvoering van zijn taak wordt de hoofdredacteur geholpen door redactieleden, afkomstig uit de diensten van de gemeente Enschede. In beginsel levert elke gemeentelijke dienst één redactielid. De redactie komt per editie minstens eenmaal bijeen. Tevens kan de hoofdredacteur bij de uitvoering van zijn taak een beroep doen op professionele externe ondersteuning ten behoeve van taken als bladmanagement, redactievoering en drukwerkbegeleiding. Voor de aanlevering van kopij kan de redactie een beroep doen op correspondenten binnen de organisatie. 6. Journalistieke principes De uitgever onderschrijft het belang van een deugdelijke nieuwsvoorziening. Het blad Moi kan zijn functie ten behoeve van de organisatie alleen goed vervullen wanneer de redactie wordt gevoerd volgens journalistieke principes. Redacteuren van Moi moeten kunnen rekenen op een onafhankelijke positie en een goede toegang tot nieuwsfeiten en meningen binnen de organisatie. Op zijn beurt dient de redacteur zorgvuldig te werk te gaan, rekening houdend met de belangen van medewerkers en van de gemeentelijke organisatie. De redacteur draagt zorg voor een juiste, volledige en relevante weergave van feiten en meningen. Hij past hoor en wederhoor toe. Hij zal geen anonieme bronnen citeren of ongegronde beschuldigingen publiceren. Bij onjuiste berichtgeving zal hij zo spoedig mogelijk rechtzetting bewerkstelligen. 7. Bladformule De hoofdredacteur stelt een bladformule vast, waarin zaken worden uitgewerkt als de doelstelling van Moi als communicatie-instrument, inhoud, bladformaat, verschijningsfrequentie, bladspiegel, typografie, fotografiestijl, rubrieken en tekst-beeldverhouding. 8. Budget De redactieraad stelt jaarlijks de door de hoofdredacteur opgestelde begroting van het blad vast. De hoofdredacteur is verantwoordelijk voor de besteding en bewaking van het redactiebudget. 9. Slotbepaling Indien een correspondent en een redacteur, een redacteur en hoofdredacteur of hoofdredacteur en redactieraad het niet eens kunnen worden over punten die in dit redactiestatuut niet (nader) zijn geregeld, beslist de hogere instantie, nadat deze betrokkenen heeft gehoord.
-
Als onderdeel van mijn afstudeeropdracht bij een onderwijsinstelling, ben ik bezig met de formulering van een redactiestatuut voor het personeelsblad. Helaas kan ik nauwelijks voorbeelden, aanwijzingen en aanknopingspunten vinden, om mijn statuut op te baseren. Heeft iemand tips wat betreft literatuur, websites, etc.? Alvast bedankt!
-
Alleen bestemd voor Twan Timmermans, de inhoud van dit artikel kan ik niet beoordelen maar aan de hand van de foto kon ik wel bedenken dat wij elkaar van vroeger kennen en ik vond het leuk dit even te melden. Groetjes Betty
Drie nieuwe supermarktbladen
Allerhande, maak je borst maar nat! De afgelopen tijd zagen drie nieuwe supermarktmagazines het licht. Coop, C1000 en Jumbo komen ieder met een eigen tijdschrift. BJ.nl deed vergelijkend warenonderzoek. lees verder
CHECK CHECK CHECK
In de journalistieke waan van de dag worden we soms slordig. Slikken we zaken misschien wel eens voor zoete koek. Maar het kan geen kwaad om feiten en bronnen te checken. Je artikel, blad, nieuwsbrief of website wordt er beter van. Check! Les 1 van het vak Journalistieke Technieken op de School voor Journalistiek begint er zo ongeveer mee: check de feiten en check je bronnen. lees verder