Wetenschap brengt bedrijfsjournalistiek in kaart

Suzanne de Bakker van de Radboud Universiteit Nijmegen gaat de bedrijfsjournalistiek in Nederland in kaart brengen. Haar onderzoek richt zich op de omvang van de sector én op de inhoud van de media. De data verzamelt de communicatiewetenschapster door een vragenlijst te sturen naar een representatieve steekproef van hoofden communicatie van bedrijven met meer dan tweehonderd medewerkers en directeuren van bedrijfsjournalistieke bureaus.

‘Het onderzoek is nodig omdat er eigenlijk heel weinig over de sector bekend is’, legt De Bakker uit. ‘Eerdere onderzoeken zoals die van de Commissie Personeelsvoorlichting VNO uit 1971 en van De Ruler en De Lange van begin jaren negentig geven wel een indicatie maar zijn verouderd. Bovendien is de eerste wat methode betreft niet wetenschappelijk verantwoord.’

Met dit onderzoek wil De Bakker bijdragen aan de professionalisering van het vakgebied. ‘Meewerken aan de bedrijfsmedia hebben veel medewerkers, bijvoorbeeld personeelsfunctionaris of directiesecretaresse, als een bijtaak. Ze identificeren zich niet met hun vakgebied zoals bijvoorbeeld advocaten doen. Hierdoor komen geen professionele standaarden tot ontwikkeling en verwatert in de dagelijkse praktijk bijvoorbeeld de oorspronkelijke doelstelling van het medium. Kennisvergroting kan een impuls zijn voor professionalisering.’

Het eerste deel van het onderzoek betreft een uitvoerige verkenning: hoeveel en welke soorten media zijn er? Wat is hun oplage, frequentie en budget? Hoe en met wiens medewerking komt de productie binnen de organisatie tot stand? Hoe vaak worden externe leveranciers ingeschakeld? De communicatiewetenschapster richt zich dus op de bedrijfsjournalistiek binnen organisaties en binnen gespecialiseerde bureaus. De Bakker: ‘Die tweedeling is een belangrijk aspect van het onderzoek.’

Daarnaast gaat de onderzoekster kijken naar de inhoud van de media. Welke onderwerpen komen aanbod? Is er ruimte voor een kritische visie? Op welke doelgroepen richten de communicatiemiddelen zich?

Daarmee is de kous echter nog niet af. ‘Ik zou graag vervolgonderzoek willen’, bekent de wetenschapster. ‘Naar de technische kwaliteit van de media, hun effect en de waardering van de lezers. Waar ik ook benieuwd naar ben is de verhouding tussen bedrijfsjournalistiek en de vrije journalistiek. Maar die onderzoeken zijn toekomstmuziek, voor nu ga ik mij op deze inventarisatie richten.’