Vier strategieën om samen te werken

Het boek The Evolution of Cooperation van Robert Axelrod gaat over samenwerken – en welke strategie je kiest om de samenwerking te verbeteren. Vier strategiën voor bedrijfsjournalisten in de omgang met de opdrachtgever.

Wie bladen maakt, heeft dagelijks te maken met opdrachtgevers. Een nauwe samenwerking waarbij soms sprake is van verschil in inzicht of belang. Als bladenmaker weet je bijvoorbeeld dat enkel grootsuccesverhalen in het blad niet werken. Maar de opdrachtgever leest die wel het liefst. Wat doe je in zo’n situatie? Dan heb je een strategie nodig die de samenwerking niet in gevaar brengt, maar juist verbetert.

Het boek The Evolution of Cooperation van de Amerikaanse politicoloog Robert Axelrod biedt een aantal strategieën voor samenwerking. Eerlijk is eerlijk – The Evolution of Cooperation is al een oudje. Axelrod schreef het al in 1981. Maar elke vijf jaar verschijnt een nieuwe editie. En met zoveel herdrukken heb je dan met een standaardwerk te maken. Het is een boek voor volhouders – sla gerust het theoretische gedeelte over om met de praktische tips je voordeel te doen.

Op basis van dat zeer theoretisch onderzoek (die je dus gewoon moet overslaan) komt Axelrod tot vier manieren om samenwerking te bestendigen en zelfs te verbeteren:

1. Vergroot de schaduw van de toekomst

De eerste manier klinkt cryptisch. Het komt op het volgende neer: hoe groter het belang van de toekomst voor de huidige situatie, hoe groter de kans op een goede samenwerking. Samenwerken gaat immers het best in ‘duurzame relaties’. Hoe je dat toepast? Bijvoorbeeld door de frequentie van de contacten te vergroten. Of door volledig en juist te communiceren over stappen in het productieproces van je blad.

2. Verander de prijs van een samenwerking

Axelrod doelt niet op het verlagen van je uurtarief, maar op het volgende: samenwerken kan onder druk komen te staan als iemand het gevoel heeft meer tijd of moeite te moeten ‘investeren’ dan hij of zij ervoor terugkrijgt. De samenwerking op de lange termijn moet aantrekkelijker blijven dan de korttermijnwinst van het opzeggen. Deel hiervoor successen met elkaar, en investeer know howin het product. Maak jezelf en de ander voor het eindresultaat onmisbaar. Maak duidelijk dat jullie alleen samen het product krijgen dat zo goed is.

3. Werk samen

Samenwerken doe je … samen. Het ligt dan ook behoorlijk voor de hand om tijd en moeite te getroosten om je in de ander te verplaatsen. Een eindredacteur die blind is voor de noden van een ander, kan geen goede bladen maken. Persoonlijke gebeurtenissen – geboorte, ziekte – delen, af en toe een ‘bakkie doen’, dat kweekt een persoonlijke en relationele band die de zakelijke samenwerking alleen maar versterkt. Daardoor wordt het opzeggen van een samenwerking lastiger.

4. Zorg voor wederkerigheid

Hoe ga je om met een opdrachtgever die nooit eens iets toestaat? Een interviewer die absoluut niet bereid is water bij de wijn te doen? De klant is koning, maar niet altijd. Axelrod pleit voor reciprociteit of in gewoon Nederlands: wederkerigheid. Wie de samenwerking onder druk zet, moet ook voelen dat de samenwerking onder druk staat. Wie echter (weer) bereid is om samen te werken, moet ook met coöperatie worden benaderd. Trek dus af en toe een streep, maar gum die weer uit als de tegenpartij daar ook toe bereid is.

Robert Axelrod (2005), The Evolution of Cooperation, Basic Books, 241 pagina’s – met een voorwoord van Richard Dawkins (auteur van The Selfish Gene). ISBN: 0-465-02122-2