Te veel bonzen

Als je wilt weten waar de Osusugemeenschap woont in Nigeria, dan kom je aan je trekken in Informail. Het personeelsblad van Friesland Foods bericht ook over afgestandaardiseerde melk. Maar als je op zoek bent naar een collega, heb je pech: ‘de werkvloer’ is pijnlijk afwezig in het januarinummer.

Informail heet het twintig pagina’s dikke maandblad dat Friesland Foods maakt. 5500 Medewerkers in Nederland ontvangen het. Friesland Foods? Zo heet Friesland Coberco Diary Foods sinds dit jaar. Bedacht om ‘het bedrijf achter de merken’ meer aandacht te geven. Die merken kent iedereen: Chocomel, Friesche Vlag, Friso kindervoeding, Dubbelfris, Appelsientje.

Het blad ziet er verzorgd uit. Met de naamswijziging van het concern heeft ook het blad een huisstijl-verantwoorde opfrisbeurt gekregen. Kleurig, maar sober, niet te wild, zoals past bij een bedrijf dat woekert om zoveel mogelijk centjes te verdienen voor de leden van de coöperatie. De foto op de voorpagina: een vrouw in Nigeria, die schoon water tapt. De pomp is door Friesland-dochter WAMCO geplaatst. De ankeiler ‘Waterputten voor Nigeria’ verwijst daarnaar. De aanpassing aan de nieuwe huisstijl is pas de eerste stap in een volledige inhoudelijke en uiterlijke vernieuwing van het blad. Die staat voor volgend jaar op het programma.

Veel directeuren

Eerlijk is eerlijk, het lézen van de Informail loopt nu nog uit op een teleurstelling. Die begint als je ziet welke mensen voorbij komen; we tellen niet één ‘gewone’ medewerker in de verhalen. Een ‘manager processing’ komt er nog het dichtst bij. Op pagina achttien toont hij ons zijn auto, en wat erin ligt. Het is een van de weinige ‘menselijke’ artikelen. Op pagina drie treffen we een nieuwe market research manager/business intelligence manager aan. Het hoofd facilitaire dienst - een stapje hoger - komt aan het woord, op een andere plek heeft een locatiemanager meegewerkt aan een artikel. Weer een tree omhoog komen twee Frico-directeuren aan het woord, vergezeld van hun projectleiders. Als klap op de vuurpijl zien en horen we de algemeen directeur van het dochterbedrijf in Nigeria en de directeur algemene zaken van het concern.

Tel ze eens op: nul gewone medewerkers aan het woord. Je weet wel: die mensen die ’s morgens vroeg op de fiets aankomen, een wit pak aantrekken en een hygiënische witte badmuts opzetten. Tot de pauze doen ze allemaal belangrijke productiedingen aan machines die alleen zíj begrijpen. In de pauze eten ze een donkerbruine boterham met kaas uit de trommel, roken buiten een zwaar shaggie, leggen een kaartje en werken dan weer door tot de volgende ploeg witte badmutsen zich bij de machine meldt.

Managementtaal

Je kunt je afvragen of de makers van Informail melden wat hun collega’s willen weten. Het blad is te gast bij twee projectleiders en twee directeuren. Zij vertellen van alles over de heftige reorganisatie bij hun Frico Cheese. Dat de efficiëntie beter moet, om op lange termijn winstgevend te blijven. Die managementtaal gaat twee pagina’s lang door. ‘Het is nooit leuk om medewerkers te vertellen dat de locatie waar zij werken, de deuren sluit.’ Maar aan het management ligt het niet: ‘Als management hebben wij ook steeds geprobeerd om open en tijdig te communiceren.’ Ik geloof het graag, maar is dat waar ik het ’s avonds thuis over heb, als ik met m’n gezin aan de stamppot zit?

Banketbakkersroom

Zoiets geldt ook voor het omslagverhaal. Vier pagina’s reserveert Informail voor de goede werken die dochterbedrijf Wamco in Nigeria verricht. Door zes pompen te plaatsen in het land, hebben tweeëneenhalf miljoen mensen toegang tot schoon drinkwater. Hulde. Daar moet je ook zeker een bericht aan wijden. Maar wat kan een medewerker melkpoeder uit Lochem met vier hele pagina’s, inclusief geografische kaart van Nigeria? En wat met pagina 3, waar een ‘nieuwe collega’ bij de Centraal-Europese divisie blijkt te werken… in Boedapest? En waarom staat op de achterpagina, die prachtige plek waar na de voorkant meteen het oog op valt, een advertentie voor slagroom voor banketbakkers? Díe werken toch niet bij Friesland Foods?

Dekmantel

Vragen, vragen. Of is dat ene regeltje in het colofon de sleutel? ‘Overname van artikelen is toegestaan onder bronvermelding’, staat er. Is het ‘personeelsblad’ soms een dekmantel om bij relaties te pronken, in plaats van een onmisbare bron voor informatie en motivatie voor duizenden medewerkers op tientallen locaties?

Als Informail wordt gemaakt vanuit de gedachte dat medewerkers hun werk beter en met meer plezier doen als ze goed zijn geïnformeerd, is het vooral jammer dat Friesland zo onzorgvuldig mikt. Tenslotte moet een blad, net als een kaasfabriek, zo effectief en efficiënt mogelijk werken om op lange termijn te blijven bestaan. Maar een project voer je gewoon uit, terwijl mensen een blad kunnen overslaan. En dat is effectief noch efficiënt. Met andere woorden: weggegooid geld.