Opleiding bloeit in academische marges

Sinds drie jaar onderwijzen verschillende hbo-instellingen in de bedrijfsjournalistiek. Het vak lijkt daarmee vaste voet aan grond te hebben gekregen in de academische wereld. Of deze positie blijvend is, zal de komende jaren blijken.

‘Ik heb het een en ander voor je nagevraagd. Zoals ik zei vorige week, wordt er op dit moment niks gedaan met bedrijfsjournalistiek aan de School voor Journalistiek’, laat Barbara Hoevers secretariaat School voor de Journalistiek Utrecht, per kerende mail weten.
Daarmee is de Hogeschool van Utrecht, met 218 afgestudeerden in 2002 de grootste journalistieke opleiding, de enige van de vier HBO-opleidingen journalistiek die in het curriculum geen plaats heeft voor bedrijfsjournalistiek.
Wie de bedrijfsjournalistiek een warm hart toedraagt, ziet de wet van de remmende voorsprong aan het werk. Ook in het epicentrum van de academische journalistieke wereld is het onderricht in bedrijfsjournalistiek immers terra incognita. Rotterdam en Utrecht, de beide WO-instellingen die een postacademische opleiding Journalistiek aanbieden, hebben in de opzet van hun opleidingen slechts oog voor de vrije journalistiek.
‘De Master Media en Journalistiek biedt studenten een helikopterview over medialand. Academici die de opleiding afronden zijn klaar voor een managementfunctie in elke vorm van journalistiek’, laat Paula van der Houwen, Faculteit der Historische en Kunstwetenschappen Erasmus Universiteit, weten. ‘Daar heeft ook een bedrijfsjournalist in spé veel aan. Maar specifieke aandacht voor het vak bedrijfsjournalistiek? Nee, dat niet.’

18-jarigen

Wie zich wil voorbereiden op een carrière in de bedrijfsjournalistiek zal zijn heil buiten de randstad moeten zoeken. De Hogeschool Windesheim in Zwolle, de Christelijke Hogeschool Ede en de Fontys Hogeschool Tilburg besteden in meer of mindere mate aandacht aan de “commerciële” tak van journalistiek.
‘Wij merkten dat veel van onze afgestudeerden in de bedrijfsjournalistiek terechtkwamen, terwijl niemand met dat carrièreplan zijn opleiding aan de Fontys Hogeschool begon’, verklaart Johan van den Bergh, projectleider bedrijfsjournalistiek de keuze van zijn school om in het collegejaar 2001-2002 te starten met de afstudeervariant bedrijfsjournalistiek. ‘Wij willen onze studenten niet alleen beter op deze eventuele carrièrestap voorbereiden, ook willen wij 18-jarigen laten zien dat er meer in de wereld is dan de vrije journalistiek.’

Nieuwspoort

Sindsdien kunnen studenten journalistiek na twee algemene basisjaren naast krant, tijdschrift, radio, televisie en nieuwe media ook kiezen voor het profiel bedrijfsjournalistiek.
Inhoudelijk verschilt het profiel bedrijfsjournalistiek van de andere profielen door de aandacht voor de wijze waarop bedrijfsbladen als communicatiemiddel ingezet worden in organisaties. Zo leren de studenten een redactiestatuut opstellen en een bladformule schrijven. Kennis die zij al tijdens de studie in de praktijk toepassen. In het laatste jaar restylen de studenten gezamenlijk een bestaand blad. In de eerste twee jaar namen zij het magazine van het Holland Casino Breda en het Ledenblad van Groen Links Tilburg onder handen.
De reguliere werktijden zijn volgens Van den Bergh een belangrijke reden voor studenten om voor de bedrijfsjournalistiek kiezen. Bovenal zijn het studenten die niet van het jachtige karakter van de nieuwsjournalistiek houden. ‘Niet iedereen is daar geschikt voor. Uren rondhangen in Nieuwspoort wachtend op de volgende persconferentie. Je moet er maar zin in hebben.’
Toch is het profiel nog niet populair onder studenten. Het aantal aanmeldingen is van acht in het eerst jaar gegroeid naar zestien in het derde jaar dat het vak gegeven wordt.

Arbeidsmarktperspectief

Hoewel nog niet als afstudeervariant bieden ook de Hogescholen in Ede en Zwolle bedrijfsjournalistiek aan hun studenten aan. Zoals in de vorige editie van www.bedrijfsjournalistiek.nl viel te lezen, gaat het keuzevak bedrijfsjournalistiek in Ede zijn tweede jaar in. Ook de Windesheim Hogeschool in Zwolle brengt sinds twee jaar een 12-weekse module bedrijfsjournalistiek. Beide cursussen bieden een introductie in de bedrijfsjournalistiek en niet, zoals het profiel in Tilburg, een complete opleiding. Wel bestudeert de Christelijke Hogeschool Ede de mogelijkheden om bedrijfsjournalistiek te integreren in de afstudeervariant tijdschriftjournalistiek.
Ondanks deze ontwikkelingen is de academische toekomst van het vak bedrijfsjournalistiek nog niet veiliggesteld. De Fontys Hogeschool evalueert aan het einde van het volgende collegejaar het profiel bedrijfsjournalistiek. Dan valt de beslissing of de Hogeschool de afstudeervariant aan studenten aan blijft bieden.
Het arbeidsmarktperspectief pleit in ieder geval voor de continuering van bedrijfsjournalistiek aan Fontys, en uitbreiding aan andere Hogescholen. Van den Bergh: ‘Onze eerste lichting studenten had, in tegenstelling tot de afgestudeerden die in de vrije journalistiek aan de slag wilden, geen moeite werk te vinden. Enkele studenten kregen meteen een baan aangeboden bij de organisaties waar zij hun verplichte stage liepen.’