Onzin of niet: dat is de vraag

Hoe blijf je geloofwaardig? Veel artikelen in bedrijfsbladen zijn opgebouwd rond het verhaal van één interviewkandidaat. Maar hoe weet je of dat verhaal klopt? Misschien helpt het stellen van een ‘controlevraag’.

Probleem: hoe weet ik of de persoon die ik interview geen onzin vertelt? Wie een interview maakt en maar één persoon mag (of moet) interviewen, legt zijn lot voor een groot deel in handen van de voorzienigheid. Want is het wel waar wat de geïnterviewde zegt? Dat zou je óf al moeten weten óf moeten checken, achteraf. En op dit gebied wringt de schoen voor de bedrijfsjournalist.

Wat gaat er dan mis?
Je hebt soms geen mogelijkheden om feiten te checken, omdat informatie te geheim is en echt niemand die aan jou gaat vertellen ten behoeve van een eigen publicatie van de organisatie.
Soms krijg je, heel prozaïsch, als externe bedrijfsjournalist die eigenlijk noodzakelijke vele uren ook niet betaald, om extra research te doen of om feiten te checken. Laat dat toch ook eens gezegd zijn!
Op deze manier ben ik er wel eens totaal ingestonken. Projectleider vertelt mij X, ik maak daar een vraag-antwoordstyle interview van voor een relatiemagazine. Even later staat er in de krant Y. De projectleider heeft ten koste van jou (en vooral de lezer) zijn of haar eigen vrome wensen als de werkelijkheid gepresenteerd. Dan voel je je wel onwaardig en klein worden. Bedrijfsjournalistiek gaat niet over het ontmaskeren van leugens, of scoops, maar wel over geloofwaardigheid.

Is dit te voorkomen? Of: wat kun je wél doen?
1. Research (in je eigen tijd)
De baas of klant betaalt je er misschien niet voor, maar door je goed op je onderwerp in te lezen, kun je wel (in grote lijnen) plaatsen wat iemand zegt en op waarde schatten of er poep wordt gepraat.
2. Las een akkorderingsronde in die verder gaat dan alleen de geïnterviewde
Laat het verhaal ook lezen aan iemand anders van de organisatie die wat verder weg staat van het project, iemand uit je redactieteam bijvoorbeeld.
3. Stel een ‘controlevraag’!
Veel bedrijfsjournalisten doen er niet aan, valt me op. En je hoeft je er niet kapot voor geresearched te hebben, om er toch achter te komen of er ‘iets aan de hand is’ Tegen glasharde leugenaars helpt zo’n vraag natuurlijk niet.

Wat zijn bijvoorbeeld controlevragen?
Is er iemand (binnen deze organisatie) die het op dit punt niet met u eens is?
Wat zijn de argumenten van uw tegenstanders?
Uw project is een doorslaand succes. Maar dit is geen ideale wereld. Als u toch een kritische noot moet plaatsen, wat zou u dan zeggen...
Waar wilt u over een half jaar op worden afgerekend?
Als ik deze opvatting bevestigd wil zien, is er dan ergens geschreven materiaal dat ik zou kunnen inzien?
U hebt veel kritiek op ..., maar wat was uw eigen rol hierin? Had u of uw organisatie iets anders kunnen doen?
Er moeten altijd keuzes gemaakt worden. Welke richting hebben jullie bewust niet ingeslagen? Was iedereen het daarmee eens?

Heb jij tips over wat je nog meer kunt doen om de geloofwaardigheid van je artikel te vergroten? Of heb je zelf een hele goeie controlevraag? Reageer hieronder.