Online gastredactie maakt Computer!Totaal

Microsoft Office 2010 belooft dé tool te worden voor online samenwerking. Dat willen we weleens zien, dacht de redactie van het magazine Computer!Totaal. Ze zette een experiment op met een vijfkoppige gastredactie. Het julinummer ligt in de schappen. Hoofdredacteur Remco de Graaf is een tevreden man.

Waarom lieten jullie het blad maken door lezers?
“We kregen lucht van de aanstaande introductie van Windows Office 2010. We bedachten een opzet voor ons juli-nummer. Negentig procent van onze lezers gebruikt Office. Een nieuwe versie is dan een belangrijke introductie waar wij aandacht aan moéten besteden. Het gevaar bestond dat we in het bekende cirkeltje gingen draaien: testje hier, een overzicht met nieuwe functionaliteiten daar. We dachten verder. Office 2010 claimt een tool te zijn waar je online prima mee kunt samenwerken. Je kunt tekstwijzigingen bijhouden in gezamenlijke teksten, je kunt tegelijkertijd werken aan documenten, online samenwerken wordt echt handig. Dat willen we zien! Laten we de doelgroep – die graag haar mening ventileert – erbij betrekken, laten we hen het blad laten maken.”

Een ambitieus experiment. Ook riskant…
“Op voorhand hadden we inderdaad geen idee waar we zouden stranden. We hebben het risico genomen. Dan moet je er ook volledig voor gaan. Gastredacteuren keuzes durven laten maken, ook al zou jij die zelf anders maken. Bijvoorbeeld een artikel over fotobeheer op je pc. Iedereen heeft daar toch wel zijn of haar manier in gevonden, dachten wij. Blijkbaar hebben lezers wel behoefte aan zo’n verhaal. De grote groep koos ervoor.”

Hoe verliep de uitvoering?
“Uit ruim driehonderd aanmeldingen hebben we een vijfkoppige gastredactie samengesteld die slechts twee keer fysiek is samengekomen. Eén keer tijdens een introductiebijeenkomst waar ze een spoedcursus bladen maken en Office 2010 kregen. En één keer toen het blad van de drukpers rolde. Rode draad was het online samenwerken: redactievergaderingen houden via de webcam, redigeren via een online portal, actiepunten via e-mail afstemmen en het onderling overleggen met behulp van chat en twitter. Dat verliep soepel. We werkten met een bètaversie van Office 2010. De lijst met mogelijke onderwerpen hebben we ter stemming aangeboden aan lezers. De ideeën met de meeste stemmen wonnen. Vervolgens vroegen we: wat voor soort artikel moet het dan worden? Achtergrond? Rubriek? Of een testartikel?”

Wat was de rol van de vaste redactie?
“Inhoudelijk hebben we zo min mogelijk gedaan. Onze tijd ging zitten in coaching, eindredactie, procesmanagement.”

Ben je tevreden met het resultaat?
“Er ligt een mooi blad in de schappen. Dat een onervaren team zo snel in staat is om zich te verplaatsen in de doelgroep, is knap. Onze lezersgroep is heel divers. Je bent snel geneigd om onderwerpen te behandelen die de richting van jouw specialisme op gaan. Als iemand van de redactie verzandde in niche-denken, dan floot de rest van de groep diegene terug.”

Je zou bijna zeggen: de vaste redactie is niet meer nodig…
“Ach, wij zijn ons ervan bewust dat ons vak geen hogere wiskunde is. Dat geldt voor elke redacteursfunctie. Waarbij ik wel aanteken dat je altijd mensen nodig hebt die sturen, coördineren, processen bewaken, eindredigeren. Onze rol verandert, dat is niet erg.”

Wat zou je in het vervolg anders of beter doen?
“Het blijkt moeilijk om een team van onervaren mensen op afstand doorlopend bij de les te houden. Op het moment dat er minder werk verzet hoefde te worden, verslapte de aandacht. Meer uitgespreide, gelijkmatigere werkzaamheden zou prettiger werken.”

En welke les heb je geleerd?
“Dat elke redacteur zijn eigen waarheid heeft, zijn eigen kader. En zo zijn keuzes maakt. Dit experiment werkt verfrissend. We willen zeker nog eens een dergelijke proef doen. Dan wel iets anders. Bijvoorbeeld met Google Wave. Dat is een dienst die het mogelijk maakt om met meerdere personen aan een project te werken. Het zou een mooie vervolgtestcase zijn.”

Raad je anderen dit experiment aan?
“Zeker. De betrokkenheid, herkenbaarheid van lezers bij het blad wordt groter. Lezers identificeren zich met medelezers. Voor de redactie is het fijn dat lezers ideeën genereren. Dat voorkomt dat je met oogkleppen gaat lopen en gaat doen wat jij goed acht voor de doelgroep.”