Objectief artikel heeft óók overtuigingswaarde

Interne personeelsbladen hebben persuasieve waarde. Eén artikel alleen al kan medewerkers van een bedrijf aanzetten om anders te gaan denken over nieuw beleid of een nieuwe maatregel, zonder daarbij aan objectiviteit in te boeten. Dat blijkt uit een scriptie van Communicatie- en Informatie-wetenschapper Sanne van Houten van de Vrije Universiteit van Amsterdam.

Van Houten deed onderzoek naar het gebruik van intens taalgebruik in de bedrijfsjournalistiek. Een ‘intense’ tekst bevat bijvoeglijke naamwoorden en bijwoorden die positieve of negatieve aspecten van een boodschap versterken, bijvoorbeeld door het woord ‘aanzienlijk’ toe te voegen vóór het woord verminderen in de zin ‘door deze maatregelen zullen de klachten verminderen’.
Van Houten legde twee versies van eenzelfde artikel, één met en één zonder intensiveringen, voor aan tachtig medewerkers van het ministerie van Financiën. Het artikel betrof de invoering van een nieuw anti-RSI programma. Elke medewerker kreeg één versie van de tekst te lezen. Daarna werd deze gevraagd een vragenlijst over de aantrekkelijkheid, de leesbaarheid en de overtuigingskracht van de tekst in te vullen.

De lezers van de intense tekstversie vonden deze levendiger dan de lezers van de neutrale versie, vertelt Van Houten. ‘En nog belangrijker: zij hadden een positievere houding ten opzichte van het anti-RSI programma. Ook stond deze groep positiever ten opzichte van de invoering van het programma dan de respondenten die de neutrale tekstversie lazen. Van Houten: ‘Vervolgonderzoek in de bedrijfsjournalistiek zal moeten aantonen of deze conclusies ook gelden voor meerdere soorten artikelen. Het is voorstelbaar dat het gebruik en het effect van intensiveringen afhangt van het genre.’

Interessant aan het onderzoek van Van Houten is dat zij ook naging hoe persuasief de medewerkers het artikel vonden. Wat bleek: beide versies waren volgens hen even objectief. Van Houten: ‘Dat betekent dat intensiveringen – tot op zekere hoogte – kunnen worden toegepast zonder de lezers een mening op te dringen. Tegelijkertijd dragen intensiveringen er wel toe bij dat de houding van medewerkers ten opzichte van organisatorische doelen positief kan worden beïnvloed.’