Interviewen is verleiden voor een volgend verhaal

Plagen doen we allemaal wel eens, pesten is toch echt een slag erger. Aan mij de taak er een groot verhaal over te schrijven. Want, bleek uit onderzoek bij een niet nader te noemen organisatie, pesten gebeurde niet vaak, maar als het voorkwam, had het een diepe impact op de slachtoffers. Mijn invalshoek: welke impact is dat dan? Daarvoor moest ik toch echt een slachtoffer spreken.

Maar wie was bereid om met zijn verhaal in het tijdschrift te komen? Ik belde de vertrouwenspersoon en kreeg, tot mijn grote verbazing, binnen een uur bericht. Er was iemand bereid zijn verhaal te vertellen. Hij had mij eerder gesproken, voor een heel ander verhaal. Dat had genoeg vertrouwen gegeven om nu zijn verhaal over pesten uit de doeken te doen.

Zijn verhaal was indrukwekkend. De geïnterviewde gaf toe ‘momenten (te hebben) gehad “dat ik hem (de pestkop, sl) in gedachten van de trap af duwde” en “Je vertrouwt niemand meer, je collega’s niet en ook jezelf niet”. Het verhaal (full quote) verscheen over drie pagina’s, de gegevens van de geïnterviewde uiteraard geanonimiseerd. Twee weken na verschijning ben ik nog eens een kopje koffie gaan drinken om te vragen wat nu de impact van het stuk was geweest. De pesterijen waren opgehouden. De afdeling had hem niet herkend, maar waarschijnlijk wel begrepen dat hun gedragingen als pesterijen konden worden opgevat. Ze hadden hem na het verschijnen van het stuk steeds meer opgenomen in de dagelijkse gang van zaken: hij kreeg weer koffie aangeboden, mensen vroegen hem hoe het weekend was. Het stuk had hem vooral zelf opgelucht – eindelijk kon hij zijn verhaal eens vertellen. Waarom had hij mij toegestaan om dat verhaal op te tekenen? Hij vond mij tijdens het interview over dat andere onderwerp integer overkomen.

Toeval? Ja. Geluk? Mogelijk. Maar dat kan je allemaal een handje helpen als je beseft dat iedereen die je interviewt wel eens een kostbare bron kan zijn voor een volgend stuk. Je wint harten door goede artikelen te schrijven, zeker, maar je wint harten sneller door mensen oprecht te benaderen. Door een vertrouwde sfeer te creëren waarin verhalen tot hun recht komen en waarin mensen hun verhalen ook durven te vertellen. Kortom: je wint harten door een verhaal niet te ‘halen’, maar er naar te ‘luisteren’. Want uiteindelijk is dat onze belangrijkste business: verhalen optekenen die ertoe doen. En hoe belangrijker de verhalen, hoe belangrijker het vertrouwen, hoe belangrijker je opstelling bij elk denkbaar contact.