Praktisch

Ervan uitgaan, ervanuit gaan of er van uit gaan?

Door Leonie Hage 26 mei 2011

1 reactie

Wel of geen streepje? Los of aan elkaar vast? Een s ertussen? Iedere schrijver en eindredacteur krijgt dagelijks te maken met taalvragen. Natuurlijk kun je collega’s vragen of zij de juiste schrijfwijze weten. Mocht dat geen uitsluitsel geven, zoek het dan even op. Waar vind je de juiste antwoorden? Een overzicht.

1. Het Groene Boekje

Zoek je de schrijfwijze van één specifiek woord? Kijk dan in het Groene Boekje. In de Woordenlijst Nederlandse Taal, zoals het Groene Boekje officieel heet, staan alle Nederlandse woorden. Soms staat ook het geslacht erbij: handig als je moet verwijzen. In de leidraad van het Groene Boekje worden de uitgangspunten van de spelling besproken aan de hand van regels en voorbeelden. Overheids- en onderwijsinstellingen zijn verplicht de spelling van het Groene Boekje aan te houden, andere taalgebruikers mogen ook kiezen voor het Witte Boekje (zie hierna).

www.woordenlijst.org of voor ongeveer 25 euro te koop in de boekwinkel

2. Het Witte Boekje

In het Witte Boekje staan 55.000 moeilijk te spellen Nederlandse woorden, waaronder actuele of anderstalige woorden. Ook lost de lijst problemen met werkwoordsvormen op en staan er combinaties met voorzetsels in. Bovendien vind je er verwijzingen naar de spellingsregels, zodat je weet waarom een woord op die manier gespeld is. Het grootste verschil met het Groene Boekje is dat het Witte Boekje iets meer gericht is op de dagelijkse praktijk. Zo laat het boekje de keuze voor de tussen-n vrij. Als de spelling afwijkt van het Groene Boekje, wordt in de lijst aangegeven wat de officiële vorm is. Echt heel groot is het verschil met het Groene Boekje niet: afgezien van de woorden met een tussen-n, worden uiteindelijk maar ongeveer honderd woorden anders geschreven.

www.wittespelling.nl of voor ongeveer 22,50 euro te koop in de boekwinkel

Ervan uitgaan, ervanuit gaan of er van uit gaan?

Voorzetsels en de bijwoorden er, daar, hier of waar worden aaneengeschreven (ervan, daarop, hiernaast, waarmee, etc.) Een voorzetsel dat onderdeel is van een werkwoord blijft los staan. In 'We gaan ervan uit dat het zal lukken' blijft uit daarom los staan van ervan.

(bron: Onze taal)


3. Onze Taal

Zit je in de maag met een grammaticale kwestie? Dan biedt de site van Onze Taal uitkomst. Deze taaladviesdienst geeft zo’n 1500 adviezen over uiteenlopende onderwerpen. Hier vind je de antwoorden op wel of geen streepje, wel of geen tussen-s of -n en of je woorden los of aan elkaar vast moet schrijven. Je kunt zoeken op trefwoord, maar er zijn ook alfabetische- en thematische lijsten. Kom je er niet uit op de site? Dan kun je ook een vraag mailen.

www.onzetaal.nl/advies

Gelunched of geluncht?

Werkwoorden die geleend zijn uit het Engels, worden vervoegd volgens de Nederlandse regels. Houd hierbij de regels van ‘t kofschip aan. In dit geval is het dus geluncht.

(bron: Beter spellen)


4. Schrijfwijzer van Jan Renkema

Soms is het fijner om gewoon in een boek te bladeren om iets op te zoeken. Spellingsregels en adviezen zijn te vinden in de Schrijfwijzer van Jan Renkema. De eerste editie stamt uit 1979 en was en taalkundige handleiding voor ambtenaren en voorlichters. Zijn laatste editie uit 2002 (met de rode omslag) is het meest uitgebreid. Renkema legt hierin regels uit, behandelt probleemgevallen en geeft heel veel voorbeelden.

Jan Renkema’s Schrijfwijzer is voor ongeveer 35 euro te koop in de boekwinkel.  Achtergronden en recensies (geen adviezen!) vind je op www.schrijfwijzer.nl

5 of vijf?

Cijfers tot twintig, de tientallen tot honderd, de honderdtallen tot duizend en de getallen duizend, honderdduizend, miljoen en miljard schrijven we uit. Komen in een alinea meerdere cijfers voor met verschillende schrijfwijzen, kies dan voor cijfers.

(bron: Schrijfwijzer)


5. Twee favorieten

Het internet is onuitputtelijk, ook op dit gebied. Wie spelling intikt in google krijgt honderden sites met woordenboeken, testjes en adviesdiensten. Hier geven we nog twee favorieten van BJ.nl:

www.beterspellen.nl

Deze site geeft antwoord op veelvoorkomende spellingsvragen. Leuk – en soms confronterend – onderdeel is de dagelijkse spellingtest, die je in je mailbak krijgt als je je aanmeldt. Na afloop krijg je direct de juiste antwoorden en je score te zien. Er staat een korte uitleg bij, wil je meer weten dan kun je verder klikken op de site.

www.Jagerneyndorff.nl

Deze tekstschrijvers uit Den Haag geven ook taaltrainingen. Op de website staan allerlei leuke weetjes en taaltrivia. Wat te denken van een plaatsnaamraadsel: Ik kan niet goed schaken, maar geloof dat ik nog... (antwoord: Rotterdam). Zelf schrijven ze op de site: “Ja, ook wij hebben een digitale nieuwsbrief. Eens per maand vervelen wij onze medemens met de luchtige kant van het taalnieuws. Van alles komt er voorbij: vooral het kleinere taalverdriet en soms ook een sprankje taalvreugde.”

Welles-nietesdiscussie, welles nietes discussie of welles nietesdiscussie?

Goed is: welles-nietesdiscussie.Samenstellingen met gelijkwaardige delen krijgen een streepje tussen die delen.

De basisregel is dat samenstellingen zo veel mogelijk aaneengeschreven moeten worden. Dit gaat zo vaak fout, dat er een speciale website in het leven is geroepen: Signalering Onjuist Spatiegebruik: www.spatiegebruik.nl.

(bron: Onze taal)

Reacties

  • Gepost door: maureen op 15 juni 2011 - 14:35

    Voltooid deelwoord met t of d? 't Kofschip is uit. Tegenwoordig is 't sexy fokschaap de ezelsbrug in de klas. Niet alleen omdat dat meer tot de verbeelding spreekt maar ook omdat het de x en de y meeneemt in de regel.

Experimenteren met live tv

10 april 2014

De techniek is relatief goedkoop en bijzonder stabiel; het enige wat echt lastig is bij live TV op internet is de journalistieke inhoud. Toch hebben we vijf tips om eens te experimenteren. Want live TV maken is vooral erg leuk. ‘Breng lokale politici eens in beeld en geef ze op weg naar de verkiezingen smoel’. Dat was de opdracht van het Leidsch Dagblad . Dat kan met een obligaat stukkie in de krant, maar Sebastiaan van der Lubben en Jan Vogel  bedachten een live programma op de site van de krant. Elke week kwamen twee lijsttrekkers over één onderwerp praten. Ze hadden beiden zes minuten om onze vragen te beantwoorden. lees verder

Vijf illustratoren, vijf stijlen

2 april 2013

Als bedrijfsjournalist zijn die mooie illustraties onmisbaar in je blad. Maar wie moet je hebben voor precies die ene tekenstijl? En voor welke klussen kun je altijd bij hen aankloppen? Vijf illustratoren en hun werk.   lees verder