'De grootste ideeënkiller is iemand die zegt niet creatief te zijn'

Je hebt traditioneel brainstormen en creatief brainstormen. De laatste optie levert volgens Ron van Berkel niet per se betere ideeën op voor je blad, maar in ieder geval wel ‘een grotere rijkdom aan verrassender ideeën’.

Jij geeft workshops ‘creatief denken’. Daarmee impliceer je dat creativiteit is aan te leren.
‘Dat klopt. De grootste ideeënkiller is iemand die zegt niet creatief te zijn. Iédereen is creatief, alleen moet er soms een trigger aan te pas komen om die creativiteit naar boven te halen. Wat veel mensen niet beseffen, is dat hun creativiteit verscholen ligt in hun eigen unieke interpretatie. Het uitwisselen van interpretaties met anderen en daar samen op voortborduren kan tot verrassende inzichten leiden.’

Zijn bedrijfsjournalisten creatief genoeg volgens jou?
‘Absoluut… Wat niet wegneemt dat het aanleren van nieuwe technieken tot verfrissende ideeën kan leiden. Brainstormen op een traditionele manier, bijvoorbeeld met gebruik van een flip-over, leidt vaak tot een waslijst vol de meest voor de hand liggende ideeën. Probeer de deelnemers eens zo te prikkelen dat ze buiten dat kader denken. Daarbij geldt overigens niet per se dat creatiever, beter is. Wat je wel bereikt is dat je uiteindelijk een grotere rijkdom hebt aan ideeën om uit te selecteren.’

Hoe kom ik als bedrijfsjournalist in contact met mijn verborgen creatieve talenten?
‘Er zijn diverse technieken, afhankelijk van het doel dat je nastreeft. Bij het nadenken over de vorm van je blad kan bijvoorbeeld muziek heel inspirerend zijn – zonder herkenbare gesproken tekst; dat leidt alleen maar af. Bij een brainstorm over nieuwe rubrieken is ‘identificatie’ een mogelijke methode. Je leeft je daarbij als het ware in dat je die rubriek bent en schrijft vervolgens op wat jij uit wilt stralen. Welke methode je ook toepast, essentieel is dat de deelnemers aan de brainstorm de kwaliteit van elkaars ideeën niet beoordelen; dat komt later, in de ideeënselectiefase. Daarnaast is het ook belangrijk dat alle deelnemers tijdens een brainstormsessie de waan van alledag achter zich hebben gelaten.’

Dat klinkt een beetje zweverig en makkelijker gezegd dan gedaan.
‘Ook daarvoor zijn technieken, hele concrete overigens. Een van de simpelste is de werkomgeving veranderen. Brainstormen op een andere locatie dan de eigen werkplek heeft twee voordelen: je komt niet in de verleiding om “even je mail te checken” én je kunt je laten inspireren door de andere omgeving.’

Mobiel uit, dus. Gegarandeerd resultaat?
‘Niet automatisch. Dat creatief zijn is aan te leren wil niet zeggen dat je het kunt afdwingen. Het is zeker niet altijd zo dat je na één sessie naar huis gaat met dé oplossing. Maar als je de tijd neemt, wat meestal meerdere sessies betekent – na vier uur brainstormen is het goed de ideeën even te laten bezinken – kan creatief zijn zeker veel opleveren. De ingrediënten voor een mooie bladformule bijvoorbeeld of een pakkende naam voor je blad. Ik heb meerdere succesvolle bladen helpen opzetten die tot stand zijn gekomen via creatieve brainstormsessies.’

Ron van Berkel is senior tekstschrijver bij Bex*communicatie in Eindhoven en maakt deel uit van het Creativiteitscentrum van Bex*communicatie. Hij gaf twee workshops Creatief denken op het Congres van de Bedrijfsjournalistiek op 1 juni.

Volgende keer op bedrijfsjournalistiek.nl: tips om creatiever te brainstormen.