De beste personeelsbladen van ministeries

De topbladen van de ministeries zijn ook de top personeelsbladen in Nederland. Tellus van het ministerie VROM won al twee keer de Grand Prix Bedrijfsbladen, maar wordt in deze top 10 voorbijgestreefd door het ministerie van Buitenlandse Zaken met BZ Blad. De jury ziet grote verschillen tussen de beste en de slechtste bladen.

1. BZ Blad (BZ)

‘Een pareltje, zowel vormgeving, formaat, typografie, onderwerpen, de human touch: alles klopt. Met BZ Blad is de norm gezet.’ Aldus een jurylid. ‘Een intrigerend blad’, aldus een andere. De jury is unaniem lovend over het vernieuwde personeelsblad van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het menselijke concept, waarin veel ruimte is voor meningen ervaringen van medewerkers van hoog tot laag, slaat aan. Ook de journalistieke toon krijgt lof. Evenals de variatie in invalshoeken en genres, lange en korte stukken, artikelen en rubrieken. Wel vraagt de jury zich af of dit wel met een bescheiden budget kan. En de titel, die kan niet op veel applaus rekenen.

2. Tellus (VROM)

De tweevoudig winnaar van de Grand Prix Bedrijfsbladen eindigt net achter BZ Blad. De jury is lovend over het treffende beeldbeleid en de lichte, open vormgeving in het personeelsblad van VROM. ‘De vormgeving is design.’ Maar ook de inhoud, de kritische houding en de schrijfstijl komen er goed vanaf: ‘Werk, beleid, de mens, alles zit erin.’ De redactie heeft lef, vindt de jury. Eén jurylid vond het net even té mooi, té clean. ‘Hier durf je de redactie vast niet te benaderen met je eigen stukje tekst of foto’s.’

3. Punt (OCW)

Wat de jury vooral opvalt, is de vormgeving. ‘Iedere pagina is zo anders dat je soms denkt in verschillende bladen tegelijk te lezen.’ Meer samenhang zou beter zijn voor OCW’s interne blad. Een ander kritiekpunt is volgens de jury dat je soms iets te duidelijk ziet dat er managementdoelstellingen gehaald moeten worden. ‘De mens achter de ambtenaar wordt wat geforceerd naar binnen gehaald, met rubriekjes over familiebanden, thuis enz.’ De jury is meer te spreken over de ‘leuke, gedurfde manier om onderwerpen aan te pakken.’

4. Diagonaal (VWS)

‘Leuke, opvallende vormgeving. Lekker cool! En leuke, afwisselende onderwerpen. Met zelfs een eigen spotprent. Maar toch nodigt het blad niet uit tot lezen’, aldus een van de juryleden over het uiterlijk van het personeelsblad van VWS. ‘Inhoud en vormgeving sluiten niet altijd aan’, aldus een ander jurylid. De inhoud scoort beter. ‘Een interessante mix van opinie, arbo, beleid, buitenwereld, privé.’ Over de journalistieke inhoud zijn de juryleden verdeeld. ‘De koppen en journalistieke invalshoeken zijn weinig verrassend’, oordeelt de een. ‘Leuke teksten en verschillende invalshoeken’, oordeelt de ander.

5. Profiel (V&W)

De meningen over het personeelsblad van Verkeer en Waterstaat zijn minder eensgezind dan bij de top 3. ‘De redactie weet een goede mix te vinden tussen service-informatie, de beleidsactualiteit van het ministerie, sfeerverhalen en "politiek getinte interviews". Profiel is meer dan alleen een personeelsblad.’ Dat staat het andere jurylid juist tegen. ‘Dit blad is de oude benadering in een nieuw jasje. Nieuwsberichten waarvan ik me afvraag wat ze in een personeelsblad doen, pagina’s vol Melanie Schultz, Willem-Alexander, Gerlach Cerfontaine … dit zijn de klassieke valkuilen van een top-downblad. Dan een artikel over een nieuwe boot. Sinds wanneer schrijven we in een personeelsblad niet over mensen, maar over dingen?’

6. Wij van Financiën (Financiën)

De Wij eindigt in de middenmoot. ‘De titel dekt het gevoel dat je bij het blad krijgt. Hier krijg je een goed beeld van alles wat er bij Financiën speelt. Wat ontbreekt, is een kritisch geluid.’ Het blad spreekt minder aan dan de toppers. ‘Weinig budget, weinig ambitie, weinig pagina’s: het blad komt zo niet uit de verf. Geeft Financiën zo weinig om betrokken medewerkers?’ De schrijfstijl wordt wel goed beoordeeld. ‘Het blad speelt met koppen en doet dat goed, met leuke grappen.’

7. Defensiekrant (Defensie)

Er is wel het een en ander aan te merken op de personeelskrant van het leger. Te rommelig in de opmaak, te weinig hiërarchie bijvoorbeeld. Bijna alles top-down geschreven. Maar toch voelt de jury wel wat voor de krant. ‘Een voorbeeld voor anderen zou ik het nooit noemen, maar de cultuur van Defensie stijgt op uit deze weekkrant. Dit blad stinkt naar krant, en dat bedoel ik als een groot compliment. Hier geen gezemel over levensloopregelingen of wat Jan in zijn vrije tijd doet. Foto’s van de nieuwste straaljager, en je afgeragde BMW aanbieden in de rubriek Te koop– ziezo, da’s mannentaal.’

8. Met Name (LNV)

De inhoud van het tweewekelijkse blad van LNV kan één jurylid nog enigszins bekoren. ‘Alle onderwerpen krijgen een journalistieke aanpak; kritisch, maar feitelijk correct. De leads dekken de lading en trekken de lezer het verhaal in.’ De andere twee juryleden zien minder lichtpunten. Een saaie vormgeving, geen beeldbeleid, geen medewerkers aan het woord. ‘In het colofon lezen we dat Met Name Onlinedagelijks verschijnt. Hartstikke goed. Kunnen we ook hier een gevarieerder maandelijks personeelsblad van maken.’

9. EZ Journaal (EZ)

‘EZ Journaal biedt van de mindere bladen de meeste verscheidenheid aan onderwerpen en heeft leuke rubrieken. Maar de vormgeving valt tegen: geen eenheid, geen spanning, geen visie in de vormgeving. Pagina 2 en 3 schrikken zelfs af. Snel restylen, want de teksten zijn best leuk.’ Een ander jurylid vindt echter ook de teksten beneden de maat. ‘Het credo "zo saai mogelijk" is consequent toegepast. Koppen als Regisseren in de regio of De markt werkt niet altijdspreken boekdelen.’

10. Binnenstebuiten (BZK)

Een tip van een jurylid aan de redactie van het ministerie van Binnenlandse Zaken: ‘Geef het blad minder vaak uit, niet wekelijks, en besteedt het vrijkomende budget in een doordachte bladformule.’ Ook een ander jurylid heeft twijfels over de frequentie. Want met zo weinig pagina’s vind je ‘weinig genres, weinig rubrieken, weinig nieuws’ in het blad. ‘Inhoudelijk weinig verrassend’, aldus een ander jurylid. ‘Strak vormgegeven en leuke foto’s. Maar inhoudelijk erg eenzijdig’, aldus de derde.

De jury heeft tien van de dertien ministeriebrede personeelsbladen beoordeeld. Maak of lees jij het interne blad van een van de andere ministeries en verdient dat volgens jou een plekje in deze ranglijst? Of is een besproken blad in deze ranglijst gerestyled? Mail dan de pdf naar redactie@bedrijfsjournalistiek.nl of stuur het blad naar:
Redactie Bedrijfsjournalistiek.nl
Herengracht 48
2312 LE Leiden

De drie juryleden waren:
* Annette Mol, zelfstandig communicatieadviseur/bladenmaker, ex-genomineerde Grand Prix Bedrijfsbladen (personeelsblad V&D)
* Twan Timmermans, directeur Stadspromotie en Centrummanagement Tiel, ex-winnaar Grand Prix Bedrijfsbladen (relatiemagazine Rabobank)
* Maarten Leseman, eindredacteur provincie Noord-Brabant

Drie juryleden hebben de bladen onafhankelijk van elkaar bekeken. De scores werden bij elkaar opgeteld tot één totaalscore. De kwaliteit van de bladen is beoordeeld op vijf aspecten, die elk voor 20 procent meetellen:
• Onderwerpen
• Invalshoeken en genres
• Teksten
• Geloofwaardigheid
• Beeld en vormgeving