Dat ligt gevoelig

Reorganisaties met ontslagen, betwistbare koerswijzigingen, negatieve resultaten na een medewerkerstevredenheidsonderzoek. Hoe ga je te werk als je niet wilt dat je onderwerp wordt afgeschoten? Vijf tips.

1. Creëer draagvlak in de top

Neem de tijd om een directeur of manager uit te leggen waarom de lezer gebaat is bij behandeling van het gevoelige onderwerp. Je stelt daarmee publicatie veilig én het schrijft net iets lekkerder als je weet dat de top van het bedrijf achter de onderwerpkeuze staat – geïnterviewden vinden dit ook vaak fijn om te horen. Het management overtuigen vergt tact, tijd en vreet misschien veel energie. Maar wacht maar af tot je dat artikel over die ontslaggolf of grootscheepse verhuizing gedrukt ziet. Dan weet je dat het de investering dubbel en dwars waard was.

2. Bouw een sterke hoofdredactie om je heen

Ok, dubieuze tip: je hebt het lang niet altijd voor het zeggen wie de hoofdredacteur is. Als je een capabel persoon aan het roer hebt die én zelf beslissingen kan nemen én openstaat voor suggesties, knijp dan maar in je handen. Bespreek in ieder geval met je hoofdredacteur de verwachtingen over en weer (zie ook tip 3). Het is niet constructief werken met een overactieve hoofdredacteur die sneller wil dan de bedrijfscultuur, of voorbij gaat aan het bladconcept en zich liever makkelijk door het management laat ompraten. Houd samen de rug recht!

3. Doe aan verwachtingenmanagement

Metacommunicatie tijdens een gesprek is essentieel. Maak duidelijk wat je verwacht van je geïnterviewden en welk doel je hebt. Welke invalshoek, wat voor soort vragen? Bespreek ook wat de geïnterviewden van jou verwachten. Dat voorkomt achteraf het verwijt dat je hen misleid hebt.
In een gedegen bladconcept staat aan welke eisen het blad moet voldoen en wat voor soort informatie het blad moet bevatten. Het is voor de journalist een houvast in discussies over onderwerpkeuze. ‘Hoezo niet behandelen? Zo hebben we het toch van tevoren samen afgesproken?’

4. Werk aan je sociale vaardigheden

Een interview staat of valt met de sfeer waarin het plaatsvindt. Komt het interview eerder over als verhoor dan als gesprek, dan zal de geïnterviewde zeker niet het achterste van zijn tong laten zien. Stel met verbale en non-verbale communicatie iemand op z’n gemak door een positieve houding aan te nemen en begrip te tonen. Blijf wel neutraal.

5. Wees creatief in de uitwerking

Dan nog het eindproduct. Creatief hoeft niet te betekenen dat je toeters en bellen tevoorschijn tovert. Sober schrijven zegt het meeste. Noteer wat er gebeurt, beperk je tot feiten en wees spaarzaam met gebruik van uitroeptekens en bijvoeglijke naamwoorden. Benoem niet alles, daar wordt je tekst sterker van. Zeker bij emoties: die komen sterker over wanneer je de impact daarvan beschrijft in plaats van de gevoelens zelf.
Kies daarbij een creatieve invalshoek. Vervang het geplande top down interview over een op handen zijnde ontslaggolf met een tweegesprek tussen manager en werknemer over dit onderwerp. Vertel het verhaal via een gefingeerde persoon of ga op reportage. Een moeilijk onderwerp behandelen kan ook prima in een rubriek als ‘De vijf vragen’. Immers, in ieder nummer geeft de geïnterviewde antwoord op dezelfde vijf vragen. Waarom zou jouw geïnterviewde dan geen antwoord geven omdat het onderwerp toevallig gevoelig ligt?