Creatief brainstormen, maar dan anders

Creatief brainstormen. Dat is toch met de benen op tafel, een drankje erbij en dan met z’n allen ideeën roepen, die je vervolgens op flipover-vellen schrijft? Dat kan. Of je probeert ‘s wat anders. Vijf brainstormtips om de creativiteit te stimuleren.

1. Begin elke creatieve sessie met een leuke energizer
Lang niet iedereen is gewend deel te nemen aan creatieve sessies en buiten de waan van alledag wilde ideeën te bedenken. Daarom is het slim mensen eerst in de juiste ‘creatieve mood’ te brengen. Een verrassende energizer – opwarmoefening in goed Nederlands – is een goede ijsbreker. Zo’n energizerkun je overigens ook inzetten als je na anderhalf uur brainstormen bijvoorbeeld merkt dat iedereen toe is aan een leuk intermezzo en nieuwe creatieve energie.

Muziek maken met handen, voeten en stem
(duur: 5 minuten, geschikt voor groepen vanaf 6 mensen)
• Laat de deelnemers in een cirkel rondom je gaan staan.
• Leg kort uit wat de energizer inhoudt (zie overige bullits).
• Vraag iedereen de ogen te sluiten.
• Eén voor één tik je de deelnemers – met tussenpozen – op de schouder (willekeurig).
• Degene die je op de schouder hebt getikt, start een ritme met handen, voeten of stem.
• Zo tik je een aantal mensen na elkaar op de schouders. Die starten ook een ritme, dat overigens niet hoeft aan te sluiten op dat van de anderen.
• Zo ontstaat een groepsritme.
• Je tikt tussendoor deelnemers voor de tweede keer op de schouders. Ze stoppen dan hun ritme. Tik je hen daarna weer op de schouders, dan beginnen ze weer.
• Op een bepaald moment stop je de opwarmoefening.
• Je kunt mensen dan bijvoorbeeld vragen of ze vooraf al een ritme in gedachten hadden, of ze dat ritme ook hebben ‘gespeeld’, of ze zich hebben laten afleiden door andere ritmes, of ze hetzelfde ritme ook de tweede keer hebben herhaald.

2. Brainstorm op een bijzondere locatie
De creativiteit van anderen kun je ook stimuleren door de brainstormlocatie af te stemmen op de centrale vraag. Moet je bijvoorbeeld ideeën ontwikkelen voor een personeelsblad van een bierbrouwer, houd de creatieve sessie dan in een kroeg. Wil je de bladformule maken van het nieuwe relatiemagazine van Staatsbosbeheer, dan ga je natuurlijk de bossen in.

3. Richt een verrassende themakamer in
Een origineel ingerichte brainstormkamer kan eveneens dienen als inspiratiebron voor creatieve oplossingen. Ga je een bedrijfsblad ontwikkelen voor een voedingswarenfabrikant, dan zorg je dat de ruimte voeding ademt. De themakamer staat en hangt vol met producten, verpakkingen, displaymateriaal, een tv die de laatste commercial vertoont, et cetera. Zo kun je je letterlijk en figuurlijk inleven in de belevingswereld van de opdracht(gever).

4. Laat deelnemers eerst ‘leeglopen’…
Voordat je begint met ‘wilde’ creativiteitstechnieken, geef je deelnemers de kans de al in hun hoofd aanwezige ideeën te spuien. Een bruikbare techniek is de doorschuifmethode. Je laat mensen op een blanco A4’tje zoveel mogelijk ideeën opschrijven. Na circa twee minuten vraag je hen het papier door te schuiven naar hun rechterbuurman. Die laat zich inspireren door de al genoteerde ideeën. Zo ga je door tot iedereen zijn eigen vel weer terugheeft. Het resultaat? Tientallen bruikbare ideeën in een kwartier!

5. …neem hen daarna mee op een creatieve zoektocht
Na een ‘veilig’ begin laat je mensen kennismaken met creativiteitstechnieken die hen dwingen de dagelijkse routines écht overboord te gooien. Een voorbeeld. Je hebt goede rubrieksideeën nodig voor een personeelsblad dat al drie jaar dezelfde opzet kent. Je vraagt alle deelnemers een bekende (nog levende of al overleden) persoon in gedachten te nemen. Vervolgens roept iedereen rubrieksideeën die passen bij de denk- en belevingswereld van ‘hun’ persoon. Dat leidt zonder twijfel tot heel andere ideeën. Zo kun je muziek gebruiken om mensen scenario’s te laten ontwikkelen voor een bedrijfsblad. Of je laat deelnemers een collage maken van hun ideale blad. Kortom: creatieve technieken genoeg!

Ron van Berkel is senior tekstschrijver bij Bex*communicatie in Eindhoven en maakt deel uit van het Creativiteitsteam