Annet Wilhelm: ‘We moeten onszelf dwingen tot meer rust’

Het praktijkvakblad Redactieraad voor interne media bestaat niet meer. Voormalig hoofdredacteur Annet Wilhelm (zelf eigenaar van communicatiebureau T& IC in Delft) vertelt waarom.

Wat was de aanleiding om het blad Redactieraad op te heffen?
'Dat had denk ik vooral te maken met het fondsbeleid van uitgeverij Kluwer. De uitgave van Communicatie, Interne Communicatie en Redactieraad vormde samen een mooi pakket. Maar Kluwer ziet nu meer voordelen in gedigitaliseerde communicatievoorziening op bijvoorbeeld Communicatie Online. Dat is sneller, actueler en praktischer. Bovendien kun je met internet een grotere doelgroep bereiken. Dat is in elk geval een van de redenen geweest om Redactieraad te laten verdwijnen.'

Was dat een goede keuze?
'We zien dat de interne communicatie sterk professionaliseert. Kijk maar naar de activiteiten van de beroepsverenigingen en de Grand Prix voor de Bedrijfsjournalistiek. Of daar dan nog een geprint blad bij hoort, is de vraag. Het had wat mij betreft een meer flexibele opzet mogen krijgen, bijvoorbeeld in de vorm van een blad met digitale ondersteuning.'

Vakbladen over taal en teksten hebben het niet gemakkelijk. Wat missen we nu met het verdwijnen van Redactieraad?
'Redactieraad was heel praktisch. Het ging over de inkoop van de fotografie, het managen van een blad en over aantrekkelijk schrijven. Daar is nu geen medium meer voor. Maar de interne bladen worden steeds meer gemaakt door professioneel opgeleiden. Het zijn niet meer de secretaresses, die het interne medium erbij deden. Wij mikten toch vooral op de onderkant van de beroepsgroep. Veel bedrijven hebben voor hun personeelsblad nu een interne redacteur voor de coördinatie aangesteld, het ambachtelijke werk wordt vaak uitbesteed. Dus het was wel tijd om ons serieus af te vragen of het nog wel zinvol was om dit soort adviezen te blijven geven. Maar anderzijds is het nog altijd nodig om aan de kwaliteit te werken. De interne media zijn nog zo in ontwikkeling. We moeten permanent streven naar kwaliteit, welke tijdsdruk er ook op staat.'

Wat vindt u dan van de huidige kwaliteit van interne bladen?
'Veel bladen zijn bezig met de waan van de dag. Het zijn ad hoc communicatiemiddelen die ad hoc problemen oplossen. Elk issue in een bedrijf krijgt zijn eigen medium. Daardoor ontstaat een bulk aan interne media die op zeker moment allemaal weer bij elkaar geveegd worden. Ik pleit voor meer reflectie op het interne communicatiebeleid. Ontwikkel een visie voor de middellange en lange termijn en kijk of je je doelen wel bereikt. Die visie mis ik heel erg.'

We moeten permanent streven naar kwaliteit, betoogt u. Hoe dan?
'Je kunt een prachtig plan en een geweldige boodschap hebben met een blad, maar als de uitvoering achterwege blijft houdt het snel op met die boodschap en die visie. Daarbij gaat het om heel praktische zaken. Als er bij wijze van spreken drie spelfouten in een stuk staan, kan je boodschap al niet meer geloofwaardig zijn. Maar kwaliteit heeft ook te maken met effectiviteit van je boodschap. Hoe weet je je lezers te raken? Hoe verval je niet in clichés en het gebruik van mooie maar nietszeggende zinnen en plaatjes? Daarvoor is voortdurend bezinning nodig. We moeten onszelf dwingen tot meer rust.'

Niet alleen Kluwer geeft de voorkeur aan een digitale communicatievorm, ook organisaties worstelen met de vraag hoe ze om moeten gaan met digitale en geprinte media. Hebben digitale media de toekomst?
'Bij organisaties die overgegaan zijn tot het uitbrengen van digitale media, zie je heel vaak dat ze daar snel op terugkomen. Intranet heeft nog altijd niet dezelfde impact als een blad dat bij een medewerker thuis op de deurmat valt. Veel organisaties werken decentraal of hebben buitendiensten. Dan blijkt een digitale voorziening niet zo’n warm medium te zijn als een blad. Medewerkers hebben thuis bovendien vaak geen toegang tot het digitale medium. De generatie van 45 jaar en ouder voelt er nog weinig voor. Het kan niet anders dan dat intranet en gedrukte media nog lange tijd naast elkaar blijven bestaan.'