Alleen met lef maak je mooie bladen

Het derde Congres van de Bedrijfsjournalistiek in Theater Castellum (Alphen aan de Rijn) bracht bijna 180 vakgenoten bijeen. In verschillende interessante lezingen en workshops kwam één thema steeds naar voren: om mooie bladen te maken moet je vooral lef hebben.

Het congres opende met een presentatie van de magazine makeover van personeelsblad Sanquin Bloedvoorziening. Van een gemiddeld personeelsblad maakte een team topbladenmakers in drie weken tijd een professioneel magazine. Jeroen de Wit, lid van de Raad van Bestuur van Sanquin, nam het eerste exemplaar in ontvangst. Hij vertelde dat het blad niet zonder slag of stoot tot stand was gekomen. Met name over twee kritische artikelen (over de internationalisatie en de reorganisatie) werd intensief overleg gevoerd tussen de RvB en de makers. Na wat aanpassingen konden beide artikelen gewoon mee. 'Dat getuigt van lef', aldus Robbert Zantinge, die namens het bladenmakersteam de presentatie verzorgde.

De interne redacteuren werden ondervraagd in een aansluitende paneldiscussie. Of zij het niet vervelend vonden, om te horen dat ze jarenlang een blad maakten dat niet goed was, vroeg dagvoorzitter Judith de Bruijn. 'Een beetje misschien', antwoordde hoofdredacteur Wies Schueler, 'maar we wisten dat het beter kon en waren zelf al aan het kijken hoe we het blad beter konden maken. Wij zijn van huis uit communicatiedeskundigen, geen bedrijfsjournalisten.' Collega-redactielid Karen Nijeholt zei dat ze de makeover een leerzame ervaring vond. 'Vooral de manier waarop je met invalshoeken kunt spelen was een echte eye-opener. Daar moeten we in redactievergaderingen veel meer aandacht aan besteden.'

Net zo lief een bedrijfsblad
Ook waren er lezingen over een landelijk onderzoek naar hoe de Nederlander bedrijfsbladen waardeert (hierover meer elders op bedrijfsjournalistiek.nl) en een overzicht van de mooiste momenten uit tien jaar Grand Prix Bedrijfsbladen door Ietje Zeguers, het langst zittende jurylid, die aankondigde dat dit jaar echt het laatste jaar was. Het onderzoek leverde verrassende resultaten op. Directeur Bart Kleijn, die namens MediaTest en in opdracht van Logeion het internetpanel van 1500 mensen ondervroeg, maakte er méér van dan een droge opsomming van feiten. Op de vraag aan de zaal 'Wie denkt dat méér dan 50% van de Nederlanders net zo lief een relatiemagazine als een publieksblad ontvangt?', gingen geen handen de lucht in. Groot was dan ook de beroering in de zaal toen bleek dat 53% van de ondervraagden net zo lief een bedrijfsblad ontvangt (meer hierover elders op bedrijfsjournalistiek.nl). Het bewijs dat de betere bedrijfsbladen niet meer onderdoen voor publieksbladen.

Naast de plenaire sessies konden de bezoekers de informatiemarkt bezoeken. Deelnemers maakten gretig van de mogelijkheid gebruik om met Post It's elkaars bladen te becommentariëren. Deelnemende bedrijven (onderzoeksbureaus, bladenmakers, verenigingen, uitgeverijen, drukkerij) hadden over belangstelling niet te klagen. En op het Kerkhof van Briljante Ideeën kon men een achttal prachtige ideeën aanschouwen die stierven in schoonheid.

Ook konden de bezoekers uit maar liefst 10 workshops kiezen, variërend van de organisatie van de redactie, of wat je als bedrijfsjournalist kan met storytelling. Afsluitend was een netwerkborrel waar men ervaringen kon uitwisselen. Een deel van de mensen stapte in de gereedstaande bus richting uitreiking van de Grand Prix Bedrijfsbladen in Zoeterwoude.

Zelfde manier
Zoals gebruikelijk waren er in de workshops twee casestudies van de winnaars van vorig jaar. De makers van personeelsblad Heineken NL vertelden over de manier waarop het personeelsblad tot stand komt. Of beter: wie je nodig hebt om een goed blad te maken. ‘Een goed blad maak je met iemand die er voor gaat. Iemand die tegen heilige huisjes durft te schoppen’, was de boodschap. Cees Brink van Heineken hief allerhande interne blaadjes van de brouwerij op om één professioneel blad daarvoor in de plaats te brengen. Dat stuitte in eerste instantie op verzet, vertelde hij de toehoorders tijdens de workshop. Om dan je plannen toch door te zetten, heb je blijkbaar lef nodig.
Bij de casestudy over relatiemagazine Lumen (NUON) viel het belang dat de makers daar hechten aan beeld op. Het blad steekt geld, tijd en kennis in de beelden die worden gebruikt. De aanwezigen leerden hoe makkelijk het daarmee wordt om een blad op een hoger niveau tillen.

Omgeving
Bekende namen waren er ook op het congres. Zoals columnist en stadsdichter van Amsterdam Adriaan Jaeggi die vertelde over hoe je een goede column maakt en Hollandse Hoogte-directeur over de (on)mogelijkheden van fotografie. Interviewster Steffie Kouters van Volkskrant Magazine (winnares van de Luis voor beste interview van 2006) legde uit hoe je meer uit geïnterviewden kan krijgen. ‘Voer een vriendelijk gesprek, bouw een intieme band met de persoon tegenover je op’, vertelde zij. Zo ontfutselt Kouters uitspraken van haar gesprekspartners. Daardoor, vertelde zij, laten geïnterviewden meer in het uiteindelijke artikel staan dan ze misschien van plan waren. Een interview moet vooral een gesprek zijn, geen ondervraging.