5 plus 1 ideeën voor een kerstspecial

Begin jij ook pas eind november aan het vullen van het kerstnummer? Te laat! Blindeer nú de ramen, tuig de kerstboom voor een dagje op, leef je uit met spuitsneeuw en bedenk de ultieme knaller voor eind 2005. Vijf plus één tips voor betere eindejaarsverhalen dan een obligaat rondje goede voornemens.

1. Doe emotie

De tijd rond kerst is een periode van bespiegeling. In publieksbladen zie je rond die tijd nóg meer persoonlijke verhalen dan anders. Ze gaan over een verandering, over een gebeurtenis, over een dag dat alles anders werd. Ze doen dat in essayistische stijl. Full quote, ik-vorm, het is eigenlijk pure ghostwriting. Voor een bedrijfsblad kun je denken aan de directeur die een ander bedrijf overnam, de werknemer die ging staken, de collega’s van een overledene, de uitvoerder die tijdens zijn werk werd bedreigd met een mes, de werknemer die een bedrijfsongeval overkwam. Die mensen moet je nu vinden. In oktober kom je niet op hun namen. Bovendien zullen ze dan onder tijdsdruk weigeren. Door de emotionele verhalen zullen voorgesprekken noodzakelijk zijn. Ook zul je naar buiten moeten. Interview eens in een restaurant of veilig thuis.

2. Doe grafiekjes

Jaarplannen zijn zo’n beetje de nachtmerrie van iedere bedrijfsjournalist. Zeker als je wacht totdat de directiesecretaris het onderwerp bij je aankaart. ‘Ik heb alvast een paar ideetjes op papier gezet’ enzovoorts. Daarom is het nú tijd om je licht bij hem of haar op te steken: hoe varen we met de uitvoering van de belangrijkste acties voor dit jaar? Hoe ging het in pakweg maart? Als je in oktober nóg een keer de stand van zaken opneemt, kun je in het kerstnummer het afgelopen jaar in kwartalen samenvatten. Wat is gelukt, wat niet, waarom en wanneer kwam de vaart erin (of wanneer ging het mis?) Aan de hand van concrete gebeurtenissen natuurlijk, weg van de managementbla-bla. Met grafiekjes erbij, misschien met commentaar van een paar mensen die er toe doen. En van daaruit kun je ook alvast kort iets zeggen over volgend jaar.

3. Doe luchtig

Het onderwerp dat onder punt 2 wordt genoemd, is pittig. Zorg voor de balans in het kerstnummer ook voor luchtige onderwerpen. Een paar keer vertoond: een reportage waarin collega’s in hun beste tabberd poseren voor de camera’s van je fotograaf. In kerstsfeer natuurlijk. Leuk om je collega’s een keer van de andere kant te (laten) zien. Je moet er nu mee beginnen, omdat je nu nog tijd hebt om de allerleukste locatie te selecteren, de beste of slechtst geklede collega’s uit te zoeken en de meest bij je ideeën (en je budget) passende fotograaf te benaderen. Nóg een stapje persoonlijker: Welke collega zou je wel eens willen zoenen dit jaar en waarom? Ook pittig: niet iedereen wil zoenend in het personeelsblad. En het kost gewoon tijd om de juiste mensen te vinden: de accountmanager die een deal verloor, maar uit de put werd gepraat door een collega, twee collega’s die smoorverliefd op elkaar zijn geworden en publiekelijk uit de kast komen, de bloedmooie secretaresse die de verlegen jongen uit de postkamer zoent. Hoe meer tijd je neemt, hoe meer emotie je kunt vinden.

4. Doe een schrijver

Mensen willen rond de feestdagen ook gewoon een mooi kerstverhaal lezen. Mag best voor een groot deel fictie zijn. Maar zelf schrijf je zo’n verhaal niet. Daarom: zoek een (bekende) schrijver uit die bij je bedrijf past, en laat hem of haar zo’n verhaal maken. Lever thema’s aan die spelen in je bedrijf. Let op: ‘klantbewustzijn’ en ‘lean and mean’ is voor veel schrijvers te vaag. Bekijk in overleg met de auteur of het te doen is om échte mensen uit je bedrijf een rol te laten spelen in het verhaal. Begin er nu mee omdat je vast extra budget nodig hebt. Nu is er nog tijd om een passende schrijver te zoeken en de opdracht door te spreken. De schrijver heeft natuurlijk ook een tijdje nodig om een mooi verhaal op papier te zetten.

5. Doe een exotisch genre

De reconstructie, het essay, het journalistieke verhaal dat is geschreven als roman (New Journalism), het portret: allemaal mooie genres die te weinig in bedrijfsbladen voorkomen. ‘Misschien in het volgende nummer, nu doen we maar even snel een interview.’ Als je in juli begint, is het heel goed mogelijk om in het kerstnummer wél uit te pakken met een exotisch genre.

6. Doe het en vertél het!

Als je zo’n supernummer gaat maken, zorg er dan ook voor dat je de credits ervoor uitbaat. Bijvoorbeeld: zet in koeienletters KERSTSPECIAL op de cover. Klinkt als een open deur, maar is niet zo logisch als het lijkt. Soms vinden makers het te ordinair om de bijzonderheid uit te venten, of denken ze dat de lezers zélf wel zien dat ze iets bijzonders in handen hebben. Het meest jammere voorbeeld: een blad had ooit een artikel over geurbeleid. Als extraatje zaten er twee geurvlakken op de cover. Bij krassen kwam respectievelijk de geur van vers gemaaid gras of die van benzine vrij. Doordat nergens op het blad stond dat je moest krassen, had los van de bedenkers niemand het door. Weggegooid geld.