Gezocht: kwetsbare interviewkandidaat
Baan verloren. Een leven op straat. Torenhoge schulden. Interviewkandidaten voor dit soort onderwerpen vind je niet makkelijk. Veel geduld, goede uitleg en oprechte interesse helpen een hoop, zo leren de voorbeelden uit de praktijk.
Fieke Walgreen
“Ik kwam aanlopen, stelde me voor en zag meteen aan de gezichten dat ze geen zin hadden in een interview. Toen ik vroeg wat ze van het personeelsblad PK vonden en iemand riep: ‘die gooi ik meteen in de prullenbak’, zakte de moed me even in de schoenen.” 
Het was geen makkelijk opgaaf voor Sanne van de Grift van communicatiebureau JCM Context toen ze deze medewerkers van Postkantoren BV tijdens hun afscheidsuitje wilde interviewen over hun onzekere toekomst. Met geduld en oprechte interesse lukte het toch. Sanne liep eerst een tijdje mee door Madurodam waar de medewerkers samen de maquette van hun oude vestiging bekeken.
“Die maquette gaf me ruimte om mijn betrokkenheid bij hun werk en situatie te laten zien. Toen het ijs gebroken was, stelde ik voor om samen ergens koffie te drinken. Ik vertelde ze over de correctieprocedure; voor bedrijfsjournalisten vanzelfsprekend, maar voor deze mensen een hele geruststelling. In de veilige omgeving die toen ontstond, vroeg ik ze één voor één naar hun verhalen. Onder het genot van een bakkie kwamen die toen ook.”
Niet op zoek naar sensatie
Sinds TNT Post en ING in 2008 besloten hun dienstverlening te verplaatsen van de traditionele Postkantoren naar eigen verkooppunten, heeft het personeelsblad PK geen gebrek aan ‘moeilijke’ onderwerpen. De afbouw komt in elk nummer aan bod. Gelukkig is er ook geen gebrek aan interviewkandidaten. Sessies en kantoorbezoeken in het land helpen daarbij.
“We organiseren ze af en toe, medewerkers mogen dan alles op tafel gooien. De woorden artikel of personeelsblad worden niet genoemd. Hierdoor voelen zij dat ik echt geïnteresseerd ben en niet alleen op zoek naar sensatie. Ze vertellen altijd openhartig.”
Aan het eind of na afloop van zo’n sessie benadert Sanne de medewerkers met het interessantste verhaal. “Vaak zeg ik dan: jouw verhaal raakt me, ik denk dat het voor veel collega’s boeiend is, wil je hierover vertellen in PK? Meestal zijn mensen daartoe bereid.”
Tussenpersoon inschakelen
Ook in Boeien, het korpsblad van Regiopolitie Groningen passeren nogal eens heftige onderwerpen de revue. Zo interviewde eindredacteur Bart de Haan van Maters&Hermsen Journalistiek als eerste twee slachtoffers van de Groninger HIV-zaak.
Om de slachtoffers te benaderen, sprak hij eerst met twee zedenrechercheurs. “Gewoon praten, zonder aantekeningenblokje, zonder recorder, zonder de druk van een artikel. Ik heb verteld wat we wilden en gevraagd of ze mee wilden helpen. Na een lang en goed gesprek, waren ze daartoe bereid.”
Eén van de rechercheurs zocht contact met de slachtoffers die naar hun inschatting bereid zouden zijn mee te werken. Het interview vond uiteindelijk plaats op een verlaten en gesloten politiebureau. De slachtoffers gingen onherkenbaar op de foto en Bart anonimiseerde ze, een strikte voorwaarde. Het artikel werd overgenomen door bijna alle landelijke kranten. 
Doel van artikel uitleggen
Ellen Weber, ook eindredacteur bij Maters&Hermsen, interviewde voor hetzelfde blad van de politie een verkrachte vrouw.
"Na het misdrijf had deze hardloopster opnieuw contact met de dader. Dit keer veilig, in de gevangenis. Omdat die ontmoeting haar hielp om de traumatische ervaring te verwerken, wilde ze graag meewerken aan een artikel met als doel: meer slachtoffer-dadergesprekken. Helemaal omdat na zo’n gesprek de kans afneemt dat de dader nog een keer in de fout gaat. Als dit artikel eraan zou bijdragen dat meer verkrachters het slachtoffer ontmoeten, dan kun je een verkrachting voorkomen."
Na het interview mailde de vrouw: ‘Ik hoop dat er meer gedaan wordt met het contact leggen tussen dader en slachtoffer. Het geeft mij goed gedaan en ik wens het anderen ook toe. Ik ben dankbaar dat je zorg en tijd besteedt om dit onder de aandacht te brengen.’
Duidelijk het doel van je artikel uitleggen, is volgens Ellen één van de belangrijkste dingen die je kunt doen. Ook bij Hansz helpt dat, een blad dat zij maakt voor de gemeente Zwolle, Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Een leven op straat of schulden: de mensen in Hansz praten er gewoon over. Ellen: “Het doel van een artikel is nooit leedvermaak, dat moet duidelijk zijn. Hansz wil mensen die in hetzelfde schuitje zitten verder helpen. Bijvoorbeeld: de tachtigjarige mevrouw Horst kreeg een matras van de gemeente, sindsdien wordt ze wakker zonder rugpijn. Ondanks de schaamte over haar armoede wil ze graag vertellen hoe ze aan zo’n matras komt, zodat andere ouderen ook bijzondere bijstand aanvragen."
Fieke Walgreen is eindredacteur bij Maters & Hermsen Journalistiek in Leiden.
