Frénk van der Linden versus Harry Koorstra
Topinterviewer Frénk van der Linden deed zijn eerste stap in de bedrijfsjournalistiek en onderwierp TNT-directeur Harry Koorstra aan een kruisverhoor over een uiterst pijnlijke reorganisatie. Zijn advies: 'Maak directeuren niet te sympathiek.'
Pjotr van Lenteren
Mogelijk zevenduizend ontslagen en voorlopig geen loonsverhoging voor de achterblijvers. TNT had slecht nieuws voor haar medewerkers en besloot dit te verspreiden via vijfduizend dvd’s, waarop directeur Harry Koorstra aan interviewer Frénk van der Linden uitlegde waarom hij deze zeer zure appel onvermijdelijk vond. Hoe is Van der Lindens eerste stap in de bedrijfsjournalistiek bevallen? 'Eigenlijk leek het verbazingwekkend veel op gewone journalistiek, zowel wat de leuke als de minder leuke dingen betreft.'
Heeft het je beeld van de bedrijfsjournalistiek veranderd?
'In de vrije journalistiek heb je óók beperkingen. Toen ik als eerste Freddy Heineken ging interviewen, kort na zijn ontvoering, moest ik een notarisverklaring ondertekenen dat Heineken achteraf mocht schrappen wat hij wilde. Het was de enige manier om dat interview te krijgen. Uiteindelijk ging er niks uit, maar daarmee vergeleken was dit een opdracht met enorme vrijheid. Het blijkt allemaal niet zo zwart-wit te liggen.'
Waar ben je achteraf tevreden over?
'Vooral met het feit dat ik een paar pittige vragen heb kunnen stellen die in de dagbladen niet eens gesteld zijn. Bijvoorbeeld: of hij ontslag zou nemen als deze reorganisatie faalt. Dat moest hij na enig aandringen toezeggen. Weer een bewijs dat bedrijfsjournalistiek hetzelfde kan bereiken als de vrije journalistiek, in dit geval zelfs méér.'
Heeft er niemand getwijfeld of deze dvd wel naar de medewerkers kon?
'Zeker. Precair was de uitspraak dat de blijvende werknemers ook nog eens minder zouden gaan verdienen. Dat formuleerde Koorstra heel duidelijk, té duidelijk vonden sommige van zijn adviseurs. Maar ja: het is de waarheid. Ik vond het juist goed dat hij er geen doekjes om wond.'
Hoe heb je dat voor elkaar gekregen?
'Mijn journalistieke onafhankelijkheid is mijn fort, mijn merk, mijn munteenheid. Daar kan ik niet mee marchanderen. We spraken af dat we niets van tevoren zouden bedisselen en dat de hele ontmoeting gefilmd zou worden, zonder ook maar één knip in de opname. Daarna mochten zijn adviseurs beslissen of ze het zouden verspreiden of niet. Betalen zouden ze me sowieso, dus die druk had ik niet. Ik heb gedaan wat ik altijd zou doen.'
Had je niet meer emoties willen zien, dat hij wakker lag van die arme postbodes die hij ging ontslaan?
'Daar heb ik lang over zitten dubben, maar nee. Emoties zijn natuurlijk mooi in zo’n verhaal, maar we lopen dan het risico dat we de man aardig gaan vinden en daar heeft hij alleen maar voordeel bij. Nee, laat hem maar lekker wezen wie hij is: een topbestuurder die zuiver maar ook glashard een gevoelige beslissing komt uitleggen. Laten we hem beoordelen op de kwaliteit van die beslissing en niet op of hij een aardige man is of niet. Koorstra heeft een pijnlijk verhaal waar rationeel geen speld tussen te krijgen is. We weten allemaal dat door de liberalisering van de postmarkt enorme concurrentie is ontstaan voor TNT. Hij stelt het ook allemaal niet mooier voor dan het is. Daarmee is hij er in geslaagd ook mij voor zich te winnen.'
Toch kan ik me voorstellen dat het bij de veertigjarige postbode met twee studerende kinderen keihard aankomt dat hij minder gaat verdienen en Koorstra alleen maar méér.
'Daar heb je een punt. Met zo’n vraag had ik de duimschroeven nog iets harder kunnen aandraaien. Maar denk je dat als hij daarop een goed antwoord had gehad, de pijn van de postbodes minder was geworden? Ik blijf bij mijn standpunt: maak directeuren niet te sympathiek. Laat de werknemers maar boos zijn als ze dit verhaal horen. Jullie bedrijfsjournalisten zijn wel erg vergroeid met jullie opdrachtgevers, maak ik op uit zo’n vraag. Je hoeft niet álles bij voorbaat voor ze op te lossen. Koorstra mag best even de boeman zijn. Dat hoort bij zijn werk.'
Heb je achteraf nog gehoord wat het TNT-personeel ervan vond?
'Wat ik gehoord heb is dat de medewerkers natuurlijk niet blij waren met het nieuws, maar wel met de onomwonden heldere uitleg van Koorstra. Ik vind dat ook de essentie van wat ik heb willen doen.'
Pjotr van Lenteren is coördinator Opleiding en Ontwikkeling bij Maters & Hermsen
